„Państwo to nie jest krwiopijca, a przedsiębiorca nie jest krętaczem” zapewniał podczas Kongresu 590 wicepremier Mateusz Morawiecki, Pakiet „Konstytucja biznesu” składa się z wielu rozwiązań głównie o randze ustaw, w tym najobszerniejszej ustawy Prawo przedsiębiorców.
Pakiet tworzą następujące akty prawne:
1. ustawa o uproszczeniu przepisów podatkowych;
2. ustawa o Komisji Wspólnej Rządu i Przedsiębiorców oraz Rzeczniku Przedsiębiorców;
3. ustawa proprzedsiębiorcza;
4. ustawa o dereglamentacji działalności gospodarczej;
5. ustawa o uproszczeniu procedur wydatkowania funduszy UE,
6. ustawa o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz o Punkcie Informacji dla Przedsiębiorców
7. ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym.
8. Podręcznik Liczenia Kosztów Regulacyjnych,
W pakiecie znajduje się także uchylenie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium PRL działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne oraz uchwała Rady Ministrów dot. zniesienia obowiązku posługiwania się pieczątką przez przedsiębiorcę,
Konstytucja dla biznesu najczęściej porównywana jest z ustawą deregulacją ministra Wilczka z 1988 r. Jej nadrzędną zasadą było: „Co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone”, ale nie jest to niczym nowym w naszym prawie
Oto 5 najważniejszych zasad w telegraficznym skrócie:
1. „Co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone”
Choć zasada ta obowiązuje w prawie polskim, to jest tak często ignorowana.
2. Domniemanie uczciwości przedsiębiorcy
Przedsiębiorca nie musi udowadniać swojej uczciwości, a wątpliwości co do okoliczności w danej sprawie będą rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy.
3. Przyjazna interpretacja przepisów
Niejasne przepisy mają być rozstrzygane na korzyść przedsiębiorców. To do urzędników będzie należało udowodnienie przedsiębiorcy winy, a nie na odwrót.
4. Zasada proporcjonalności
Urząd nie może nakładać na przedsiębiorcę nieuzasadnionych obciążeń, np. nie będzie mógł żądać dokumentów, którymi już dysponuje, co też nie jest niczym nowym w naszym prawie. Zasada proporcjonalności dotyczyć ma również kar, bardziej adekwatnych do przewinień.
5. Zasada milczącej zgody
Jeśli po upływie ustawowego czasu wydania jakiejś decyzji urzędowej, przedsiębiorca nie dostanie sygnału z urzędu, może zakładać, że jest ona pozytywna.
6. Zasada odpowiedzialności urzędników za naruszenie prawa
Jak czytamy w projekcie „Pracownicy administracji powinni postępować profesjonalnie i poczuwać się do odpowiedzialności za działania podejmowane w wykonaniu obowiązków służbowych. Urealnieniu takiej postawy urzędników służy zasada ich odpowiedzialności za naruszenie prawa”.
Premier Morawiecki mówił też, że konstytucja ma pomóc przedsiębiorcom w archiwizowaniu dokumentacji na potrzeby wyliczania przyszłych emerytur. „Zmniejszamy, skracamy ten okres z 50 lat do 10 lat. W przyszłości być może, w dobie ery cyfrowej, będzie można jeszcze dalej skrócić, bo są kraje w UE, gdzie jest to rok, a nawet ZUS ma obowiązek od pierwszego miesiąca zatrudnienia wszystkie te dokumenty archiwizować pod potrzeby wyliczania przyszłych emerytur”.
Ministerstwo Rozwoju i Finansów i planuje wprowadzenie także innych zmian:
1. Drobna działalność bez rejestracji
Działalność, której przychody miesięczne to nie więcej niż 50 proc. minimalnego wynagrodzenia, czyli w chwili obecnej do 1 tys. zł, nie będzie uznawana za działalność gospodarczą. Oznacza to, że osoby o takich dochodach nie będą musiały rejestrować się w urzędzie i płacić comiesięcznych składek.
2. Ulga na start
Nowi przedsiębiorcy zostaną zwolnieni z obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie społeczne przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia działalności. Po tym okresie, tak jak obecnie, będą mogli korzystać przez 2 lata z tzw. „małego ZUS-u”. Jest to dobra informacja dla 200 tys. osób, które każdego roku rozpoczynają działalność w Polsce.
3. Uproszczenie podatków
• Zniesienie licznych obowiązków dokumentacyjnych i informacyjnych w zakresie podatków dochodowych,
• uproszczenie i doprecyzowanie zasad rozliczania kosztów uzyskania przychodu. Są one jedną z najczęstszych przyczyn sporów pomiędzy podatnikami a urzędami skarbowymi,
• ujednolicenie wzorów formularzy w zakresie podatków lokalnych (tj. w podatku od nieruchomości, rolnym i leśnym) oraz umożliwienie składania ich w formie elektronicznej,
• osoby, które odziedziczyły firmę (lub udziały w niej) po śmierci właścicieli, nie będą musiały zapłacić podatku od spadków i darowizn,
• Minister Rozwoju i Finansów będzie musiał wydać interpretację ogólną, jeśli Naczelny Sąd Administracyjny wyda wyrok, w wyniku którego zostanie wydana interpretacja indywidualna rozbieżna z dotychczasowymi interpretacjami indywidualnymi,
• sprawozdania finansowe firmy będą musiały przechowywać 5 lat, a nie, jak dotychczas, bezterminowo,
• w podatku VAT do 120 dni skrócony zostanie okres, po upływie którego wierzyciel ma możliwość skorzystania z „ulgi na złe długi”, jednocześnie w podatkach dochodowych wprowadzona zostanie analogiczna ulga.
4. Uproszczenie kontaktów i załatwiania spraw
Za zgodą przedsiębiorcy, niektóre sprawy urzędowe będzie można załatwiać przez telefon, e-mail lub za pomocą innych środków komunikacji.
5. Prawo pisane w sposób zrozumiały
Urzędy będą wydawać napisane prostym językiem „objaśnienia przepisów”. Jeśli przedsiębiorca zastosuje się do nich, będzie chroniony, np. w trakcie kontroli.
6. Rzecznik Przedsiębiorców
Rzecznik przewidziany jest jako organ interwencyjny w sprawach, gdzie naruszane są prawa przedsiębiorców. Na wniosek rzecznika, urzędy będą musiały wydać objaśnienia najbardziej skomplikowanych przepisów. Rzecznik będzie też mógł wstrzymać dowolną kontrolę, jeśli istnieje poważne podejrzenie, że urzędnicy naruszyli prawo.
Zadania Rzecznika to także wspieranie mediacji między przedsiębiorcami a organami administracji oraz opiniowanie projektów ustaw dotyczących przedsiębiorczości na każdym etapie procesu legislacyjnego.
7. Komisja Wspólna Rządu i Przedsiębiorców
Planowane jest powołanie do życia stałego forum dyskusji i współpracy pomiędzy ministerstwami a przedstawicielami przedsiębiorców. Zadaniem komisji będzie m.in. opiniowanie aktów prawnych istotnych dla działalności gospodarczej i wypracowywanie wspólnych rozwiązań. Komisja nie będzie powielać kompetencji Rady Dialogu Społecznego.
8. Likwidacja numeru REGON
Przedsiębiorca w kontaktach z urzędami będzie posługiwał się wyłącznie numerem NIP, który stanie się również numerem identyfikacyjnym w rejestrze REGON. Numer REGON będzie stopniowo wycofywany z obrotu. Proces ten zostanie rozłożony w czasie.
9. Odświeżone prawo
Pakiet Konstytucji Biznesu zawiera też rozwiązania, które usuwają zapisy prawa utrudniające życie przedsiębiorcom lub niepotrzebnie gmatwające prawo.

Jak wskazują krytycy, obok wskazanych wyżej planowanych ułatwień rząd pracuje nad projektami zmian w ustawie o VAT, Kodeksie karnym, skarbowym czy Ordynacji podatkowej. Planuje się także ograniczenie obrotu ziemią, przygotowuje się ustawę, która ograniczy liczbę aptek oraz wprowadza zakaz handlu w niedzielę, aby zabrać pieniądze z OFE.
Przedstawiciele PO twierdzą, że jest to zestaw obietnic zmian w prawie, które oni już dawno wprowadzili. Na przykład odpowiedzialność majątkową urzędników wprowadzono ustawą w 2011 roku, domniemanie niewinności przedsiębiorców we wszelkich postępowaniach skarbowych – wprowadzono w 2010 roku.
Czas pokaże, czy Konstytucja dla biznesu to zestaw pobożnych życzeń czy też krok we właściwym kierunku.